Wijn uit Azerbeidzjan: streken en proeverijen
Azerbeidzjan maakt al millennia wijn en is sinds een jaar of vijftien bezig aan een herstart. De belangrijkste streken liggen rond Shamakhi en Ismayilli en in de Ganja-Kazakh-vallei. Een fles in de supermarkt kost 10–30 manat (€ 5–16), een proeverij bij een wijnhuis grofweg 15–40 manat (€ 8–21) per persoon — maak vooraf een afspraak.
Een wijnland met een onderbreking
Archeologen vonden in de zuidelijke Kaukasus druivenpitten en wijnvaten die duizenden jaren oud zijn; wijnbouw hoort hier tot de oudste van de wereld. In de sovjetperiode was de Azerbeidzjaanse SSR een van de grote producenten van de unie, met enorme oppervlakten wijngaard die vooral bulkwijn en cognacachtige distillaten leverden. Daar kwam een abrupt einde aan met de anti-alcoholcampagne die Gorbatsjov in 1985 inzette: wijngaarden werden gerooid, de productie stortte in, en na de onafhankelijkheid bleef er weinig van over.
Sinds ongeveer 2010 wordt er opnieuw geïnvesteerd — deels met buitenlands kapitaal en oenologen uit Italië en Georgië. Het niveau is wisselend: er is degelijke, betaalbare wijn en er zijn een paar serieuze huizen, maar verwacht geen breed aanbod van topflessen. Wat het interessant maakt zijn de inheemse druiven.
Streken en druiven
| Streek | Karakter | Waar je begint |
|---|---|---|
| Shamakhi & Ismayilli | Hooggelegen wijngaarden op de zuidhelling van de Grote Kaukasus; frisse rood en wit | Dagtrip vanuit Bakoe, circa 2 uur rijden |
| Ganja-Kazakh-vallei | Warmer en droger, de historische bulkstreek, nu ook betere flessen | Ganja als uitvalsbasis |
| Goygol | Voormalig Duitse kolonistendorpen met een lange wijnhistorie | Goygol, vlak bij Ganja |
Inheemse rassen om naar te vragen: Madrasa (rood, uit de streek rond Shamakhi, stevig en donker), Bayanshira (wit, fris met een licht bittertje) en Shirvanshahi (wit). Daarnaast staat er veel internationaal materiaal: cabernet sauvignon, merlot, chardonnay, saperavi uit buurland Georgië. Vraag in een wijnbar gericht naar de lokale rassen — dat is waar het onderscheid zit.
Proeverijen bezoeken
Verschillende wijnhuizen rond Shamakhi, Ismayilli en in de omgeving van Ganja en Goygol ontvangen bezoekers voor een rondleiding met proeverij. Het gaat vrijwel altijd om bezoek op afspraak: er is meestal geen doorlopend geopende tasting room zoals in Frankrijk. Bel of mail een paar dagen vooruit, of laat je hotel het regelen. Groepen zijn welkomer dan losse bezoekers, en in het laagseizoen kan een huis dicht zijn.
- Vanuit Bakoe: Shamakhi en Ismayilli zijn goed te doen als dagtrip van circa 2 tot 2,5 uur rijden per richting. Met openbaar vervoer kom je in de stadjes, maar niet bij de wijngaarden — daarvoor huur je een taxi voor de dag of boek je een tour.
- Vanuit Ganja: combineer een wijnhuis met het Goygol-meer; beide liggen in dezelfde hoek.
- Kosten: reken op 15–40 manat (€ 8–21) per persoon voor een rondleiding met enkele glazen, meer als er eten bij komt. Een taxi voor een hele dag vanuit Bakoe kost al gauw 100–150 manat (€ 53–79).
Meer dan druivenwijn
- Granaatappelwijn (nar şərabı) — gefermenteerd granaatappelsap, meestal halfzoet en dieprood. Een curiositeit die goed als cadeau werkt; lees over de vrucht zelf bij de granaatappel.
- Tutovka — helder moerbeidestillaat uit de bergstreken, stevig (vaak boven de 40%) en huisgemaakt in de dorpen. Wat je op de markt koopt is zelden gecontroleerd; koop bij voorkeur een gelabelde fles.
- Cognacachtige brandy — een sovjeterfenis die je overal in de schappen ziet staan.
Waar je wijn drinkt en koopt
In Bakoe zijn de laatste jaren wijnbars bijgekomen, vooral in het centrum rond de oude stad en de winkelstraten daarachter; ze schenken per glas en hebben doorgaans een lijst met lokale huizen. Zie ook nachtleven in Bakoe. Supermarkten hebben een ruim schap: 10–20 manat (€ 5–11) voor een alledaagse fles, 25–40 manat (€ 13–21) voor iets beters. Alcohol is vrij verkrijgbaar — Azerbeidzjan is seculier ingericht — maar buiten de steden en in eenvoudige grillrestaurants wordt vaak geen alcohol geschonken. Bij uitvoer geldt een beperkte vrije hoeveelheid; controleer de douaneregels voor je een kist meeneemt.
Volgende stap: terug naar eten en drinken, bekijk waar de wijnstreken liggen op de kaart van Azerbeidzjan, en lees wat er bij het glas hoort onder kebab van de mangal.