Besh Barmag: de vijfvingerige rots
Besh Barmag betekent "vijf vingers": een kale kalksteenrots die als een opgestoken hand uit de kustvlakte ten noorden van Bakoe steekt, ongeveer 100 kilometer langs de weg richting Guba. De rots is een populair bedevaartsoord met een heiligdom bovenop, bereikbaar via een korte maar steile klim met trappen.
Wat maakt de rots bijzonder?
De vlakte tussen de Kaukasus en de Kaspische Zee is hier smal — een strook van enkele kilometers waar sinds de oudheid alle noord-zuidverkeer doorheen moest. Precies op die flessenhals staat Besh Barmag, een geïsoleerde rotsmassa van een paar honderd meter hoog met vijf getande toppen. Vanaf de weg is de vorm onmiskenbaar. Vroeger lag hier de verdedigingslinie die de Kaukasische pas afsloot; nu is de rots vooral bekend als plek van gebed.
Boven op de rots ligt een klein heiligdom, een pir, dat het hele jaar door bezoekers trekt. Azerbeidzjaanse gezinnen komen er een wens doen, een gelofte inlossen of een geboorte vieren. Je ziet er offers van geld en doeken, mensen die een schaap laten slachten voor uitdeling, en verkopers van kaarsen en snoep langs het pad. Dat maakt het bezoek even interessant als het uitzicht: dit is levend volksgeloof, geen museum. Buitenlandse bezoekers zijn welkom, maar gedraag je als gast — kleed je bedekt, fotografeer mensen niet zonder te vragen en loop niet dwars door een gebed heen.
De klim
Vanaf de parkeerplaats loopt een gebaand pad met trappen en leuningen omhoog naar het heiligdom. De klim is kort — reken op twintig tot dertig minuten — maar stevig steil en op sommige stukken glad afgesleten. Er is geen schaduw. Wie goed ter been is, komt er zonder problemen; met kleine kinderen of knieklachten is het pittig. Boven word je beloond met een weids uitzicht over de Kaspische kustvlakte, de zee aan de ene kant en de eerste ruggen van de Grote Kaukasus aan de andere.
Bezoekinformatie
| Entree | geen entree. Bij het heiligdom is een donatie gebruikelijk maar niet verplicht. |
|---|---|
| Openingstijden | vrij toegankelijk; ga overdag, de klim is onverlicht. |
| Duur van het bezoek | 1 tot 1,5 uur inclusief klim en afdaling. |
| Faciliteiten | eenvoudige theehuizen en verkoopkraampjes bij de parkeerplaats; verder niets. |
| Drukste momenten | weekenden en religieuze feestdagen. Doordeweeks is het rustig. |
Hoe kom je er vanuit Bakoe?
- Huurauto. Vanuit Bakoe rijd je in ongeveer anderhalf uur over de noordelijke hoofdweg richting Guba. De rots is vanaf kilometers afstand zichtbaar en de afslag is duidelijk. Zie autohuur voor de praktische kant.
- Taxi met wachttijd. Een Bolt of taxi vanuit Bakoe is eenvoudig te regelen, maar terugrijden vanaf de parkeerplaats is lastig omdat er nauwelijks vrije auto's staan. Spreek een dagprijs af inclusief wachten; voor een retour met stops zit je in de orde van grootte van rond de 100 AZN (±€50). Onderhandel en leg het bedrag vooraf vast.
- Bus richting Guba of Khachmaz. Intercitybussen en marshrutka's over deze weg zijn goedkoop en kunnen je bij de afslag afzetten. Terug houd je een passerende bus aan langs de weg — dat werkt, maar vraagt geduld. Lees hoe bussen en marshrutka's in de praktijk lopen.
Combineren
Besh Barmag is te kort voor een hele dag en ligt daarvoor te ver. Combineer het daarom met wat verderop of dichterbij aan dezelfde weg ligt. De gestreepte Candy Cane Mountains liggen op korte afstand en vormen samen met de rots een prima halve dag. Rijd je door naar het noorden, dan is Guba een logische overnachting, met vanaf daar de weg omhoog naar het bergdorp Khinalug op 2.350 meter. Op een roadtrip door Azerbeidzjan is Besh Barmag de natuurlijke eerste stop na Bakoe.
Ga je in de winter, houd dan rekening met harde wind op de vlakte: dit is een van de winderigste stukken van het land, en boven op de rots voel je dat direct.
Volgende stap: bekijk de ligging op de kaart van Azerbeidzjan, lees over religie in Azerbeidzjan voor de achtergrond van het heiligdom en bepaal je beste reistijd. Terug naar alle bezienswaardigheden.